ข้อมูลประกอบการพิจารณา

   ร่างพระราชบัญญัติอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พ.ศ. .... เสนอเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาระบบสุขภาพที่เน้นการสร้างเสริมสุขภาพ เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน ผ่านการดำเนินการของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) โดยยกระดับกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ซึ่งปัจจุบันมีขึ้นตามระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พ.ศ. 2554 มาเป็นกฎหมายในระดับพระราชบัญญัติโดยการเสนอร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้เพื่อให้รัฐสภาพิจารณา 
    เหตุผลในการเสนอร่างพระราชบัญญัติอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พ.ศ. .... เนื่องจากการพัฒนาระบบสุขภาพที่เน้นการสร้างเสริมสุขภาพ เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีนั้น รัฐต้องดำเนินการให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพอย่างทั่วถึง เสริมสร้างให้ประชาชนมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ การควบคุม และป้องกันโรค การรักษาพยาบาลและการฟื้นฟูสุขภาพ และต้องส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาสุขภาพและการจัดบริการสาธารณสุข
ในชุมชน ดังนั้น สมควรส่งเสริมและสนับสนุนให้อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ซึ่งเป็นประชาชนผู้มีจิตอาสาในชุมชนเป็นกำลังสำคัญสำหรับการดูแลสุขภาพของประชาชนในชุมชนตามหลักการการสาธารณสุขมูลฐาน โดยยกระดับทักษะและขีดความสามารถของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านให้ดำเนินการตามหลักการดังกล่าวได้สัมฤทธิ์ผล ตลอดจนเสริมสร้างเครือข่ายการประสานงาน การบริหารกิจการอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและการดำเนินกิจกรรมด้านสุขภาพภายในชุมชนให้เป็นไปอย่างมีระบบอันสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ เพื่อเสริมสร้างให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

    ร่างพระราชบัญญัติอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พ.ศ. .... มีประเด็นสำคัญที่มีความแตกต่างกับระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พ.ศ. 2554 คือ การกำหนด “อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน” ไว้ 3 ประเภท คือ 1. อาสาสมัครสาธารณสุขระดับหมู่บ้าน 2. อาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร และ 3. อาสาสมัครสาธารณสุขอื่น การกำหนดให้มีคณะกรรมการที่ทำหน้าที่ส่งเสริมและสนับสนุนการบริหารจัดการภารกิจของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จำนวน 3 ระดับ 4 ประเภท คือ 1. คณะกรรมการระดับประเทศ 2. คณะกรรมการระดับเขตสุขภาพ และ 3. คณะกรรมการระดับจังหวัดและคณะกรรมการกรุงเทพมหานคร อีกทั้งกำหนดให้มีคณะอนุกรรมการส่งเสริมคุณภาพและมาตรฐานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ทำหน้าที่เกี่ยวกับมาตรฐานการปฏิบัติหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 
    สำหรับคุณสมบัติ ลักษณะต้องห้าม และการประพฤติตนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน มีการกำหนดอายุขั้นสูงของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน คือ จะต้องมีอายุไม่เกิน 65 ปี และต้องมีชี่ออยู่ในทะเบียนบ้านพร้อมทั้งต้องอยู่อาศัยในหมู่บ้านหรือชุมชนนั้น ๆ ไม่น้อยกว่า 6 เดือน จึงจะสามารถเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านของหมู่บ้านหรือชุมชนนั้น ๆ และห้ามบุคคลที่เป็นข้าราชการการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น เจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่ กรรมการ ผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมืองขึ้นทะเบียนเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อีกทั้งให้ประกาศกำหนดจรรยาบรรณและแบบแผนความประพฤติสำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เช่น ต้องวางตัวเป็นกลางทางการเมืองในการปฏิบัติหน้าที่
    ด้านการพัฒนาทักษะกำหนดให้กระทรวงสาธารณสุขต้องจัดการฝึกอบรมเพื่อฟื้นฟูความรู้ความสามารถ การพัฒนาสมรรถนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านจะต้องได้รับการประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงาน พร้อมทั้งกำหนดให้กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข เป็นหน่วยงานกลาง รวมทั้งให้มีรายได้และทรัพย์สินในการสนับสนุนกิจการอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน โดยไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน

ตารางเปรียบเทียบร่างพระราชบัญญัติ ดาวน์โหลดเอกสารประกอบ