ร่างพระราชบัญญัตินี้มีหลักการเพื่อปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารของราชการ เนื่องจากพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานจึงมีบทบัญญัติและมาตรการบางประการที่ไม่เหมาะสมหรือสอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบัน ประกอบกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ได้มีการรับรองสิทธิของบุคคลและชุมชนในการรับทราบและเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรัฐตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยกำหนดหน้าที่ของรัฐ ให้ต้องเปิดเผยข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรัฐที่มิใช่ข้อมูลเกี่ยวกับความมั่นคงของรัฐหรือเป็นความลับของทางราชการตามที่กฎหมายบัญญัติ และต้องจัดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารดังกล่าวได้โดยสะดวก อีกทั้งเพื่อให้สอดรับกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลที่มีการเชื่อมโยงเทคโนโลยีทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะได้โดยสะดวกและมีประสิทธิภาพ ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะ อันเป็นการเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดำเนินงานของภาครัฐ ซึ่งจะทำให้การป้องกันปัญหาการทุจริตและประพฤติมิชอบในภาครัฐมีประสิทธิภาพ การปฏิบัติราชการมีธรรมาภิบาล มีการกำกับดูแล ตรวจสอบการดำเนินงานภาครัฐให้โปร่งใส รวมทั้งเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนมีสิทธิทราบการดำเนินงานของภาครัฐที่อาจมีผลกระทบ ต่อสิทธิหรือกำหนดหน้าที่อย่างใด ๆ แก่ประชาชนอันเป็นการพิทักษ์สิทธิประโยชน์ของประชาชนจากคำสั่งทางปกครองหรือการกระทำทางปกครองต่าง ๆ ของเจ้าหน้าที่รัฐโดยมีการใช้ระบบปฏิบัติการที่มีเทคโนโลยีสารสนเทศทันสมัยมาเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการจึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
ตารางเปรียบเทียบร่างพระราชบัญญัติปรับปรุง ดาวน์โหลดเอกสารประกอบ
1. ผู้ที่เกี่ยวข้องโดยตรง
1.1 หน่วยงานของรัฐ ประกอบด้วย
(1) ราชการส่วนกลาง
(2) ราชการส่วนภูมิภาค
(3) ราชการส่วนท้องถิ่น
(4) หน่วยงานรัฐวิสาหกิจ
(5) หน่วยงานของรัฐสภา
(6) ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ
(7) องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ
(8) องค์กรอัยการ
(9) องค์การมหาชน
(10) มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาของรัฐซึ่งไม่เป็นส่วนราชการและอยู่ในกำกับของรัฐ
(11) องค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพ
1.2 สำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ
1.3 พรรคการเมือง
1.4 ภาคเอกชน
(1) ที่ใช้อำนาจหรือได้รับมอบให้ใช้อำนาจแทนหน่วยงานรัฐ
(2) ที่ได้รับสัมปทานจากหน่วยงานของรัฐ
(3) ที่ได้ทำสัญญาร่วมลงทุนกับหน่วยงานของรัฐ
(4) ที่เป็นผู้ประกอบธุรกิจซึ่งมีอำนาจเหนือตลาด
(5) ที่หน่วยงานของรัฐมีทุนหรือถือหุ้นอยู่ด้วย
(6) ที่รับบริจาคและได้รับสิทธิลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีอากร
2. ผู้ที่เกี่ยวข้องโดยอ้อม
ไม่มี
3. ผู้ที่เกี่ยวข้องทั่วไป
ประชาชน
1.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดให้มีกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่ครอบคลุมการบังคับใช้ ทั้งหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาเอกชน องค์กรควบคุมการประกอบอาชีพ พรรคการเมือง และภาคเอกชน
2.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดนิยามคำว่า "ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ" หรือไม่ อย่างไร
3.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดให้สิทธิในข้อมูลข่าวสารสาธารณะแก่ประชาชน ในการเข้าตรวจดู ขอสำเนา ยื่นคำขอ ให้เพิ่ม ปรับปรุง เปลี่ยนแปลง เปิดเผย ส่งมอบ หรือมีสิทธิอุทธรณ์กรณีถูกปฏิเสธคำขอ หรือไม่ อย่างไร
4.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนตรายละเอียดเกี่ยวกับประเภทและชั้นของข้อมูลควานลับราชการ ระยะเวลาการเปลี่ยนข้อมูลความลับราชการเป็นข้อมูลข่าวสารสาธารณะ และการกำหนดให้หน่วยงานของรัฐจัดทำและเปิดเผยรายการข้อมูลความลับราชการ การเผยแพร่บนระบบเครือข่ายสารสนเทศหรือเว็บไซต์ การรักษาคุ้มครองข้อมูลความลับ หรือไม่อย่างไร
5.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดการพิจารณาข้อมูลความลับราชการในการพิจารณาคดีของศาล รวมถึงการกำหนดให้นายกรัฐมนตรีมีอำนาจเข้าถึงข้อมูลความลับราชการทุกชั้นความลับตามร่างกฎหมายนี้หรือไม่ อย่างไร
6.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดให้หน่วยงานของรัฐมีหน้าที่ปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดระบบข้อมูลส่วนบุคคล ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และห้ามหน่วยงานของรัฐเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่อยู่ในความควบคุมดูแล โดยปราศจากความยินยอมเป็นหนังสือของเจ้าของข้อมูล หรือไม่อย่างไร
7.ท่านเห็นด้วยกับการเปิดเผยข้อมูลด้วยการเชื่อมโยงหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างหน่วยงานของรัฐ หากมีข้อมูลส่วนบุคคลรวมอยู่ด้วยต้องแจ้งให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะทราบ รวมถึงหลักเกณฑ์และวิธีการจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล หรือไม่อย่างไร
8.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดให้มีคณะกรรมการสรรหากรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งมาจากผู้แทนพรรคการเมืองพรรคร่วมรัฐบาล และพรรคร่วมฝ่ายค้าน ฝ่ายละ 4 คน ทำหน้าที่สรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ รวมถึงการคัดเลือกกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะผู้ทรงคุณวุฒิ หรือไม่อย่างไร
9.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดให้ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ อาจฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุดได้ ตามร่างกฎหมายนี้หรือไม่ อย่างไร
10.ท่านเห็นด้วยกับการกำหนดให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะมีอำนาจเข้าไปในสถานที่ของผู้ครอบครองหรือควบคุมดูแลข้อมูล เพื่อตรวจสอบข้อมูลข่าวสารของราชการและข้อมูลข่าวสารสาธารณะ หรือเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนหน่วยงานของรัฐและเอกชนซึ่งมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะในกรณีที่หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนไม่ปฏิบัติตามคำวินิจฉัยโดยไม่มีเหตุอันสมควร หรือไม่อย่างไร
11.ปัจจุบันการดำเนินการตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ท่านคิดว่ามีปัญหาหรือไม่อย่างไร และการเสนอร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้จะช่วยแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้หรือไม่อย่างไร
12.ข้อคิดเห็น หรือข้อเสนอแนะอื่นๆ (ถ้ามี)